در این نشست، برنامه‌ها و رویکردهای جدید صندوق نوآوری و شکوفایی در حوزه سرمایه‌گذاری، توسعه ابزارهای تأمین مالی، تقویت نقش CVCها در زیست‌بوم نوآوری و راهکارهای تسهیل سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

نوراله‌زاده: باید سهم VCها و CVCها در توسعه اکوسیستم افزایش پیدا کند

دکتر اصغر نوراله‌زاده، رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی، در این نشست بر ضرورت شکل‌گیری شرکت‌های بزرگ و یونیکورن‌های فناوری در کشور تأکید کرد و توسعه مقیاس‌پذیری کسب‌وکارهای نوآور را یکی از الزامات رشد اقتصاد دانش‌بنیان دانست.
وی با اشاره به اینکه استارت‌آپ‌ها برای رشد و توسعه نیازمند اتصال به شرکت‌ها و بازیگران بزرگ‌تر هستند، نقش نهادهای سرمایه‌گذاری خطرپذیر و به‌ویژه CVCها را در این مسیر تعیین‌کننده توصیف کرد.
نوراله‌زاده اهرمی‌سازی منابع صندوق نوآوری در کنار سرمایه‌های بخش خصوصی را یکی از راهکارهای توسعه سرمایه‌گذاری در زیست‌بوم فناوری دانست و تأکید کرد که با طراحی ابزارهای مناسب می‌توان ریسک سرمایه‌گذاری در این حوزه را کاهش داد و منابع بیشتری را به سمت شرکت‌های دانش‌بنیان هدایت کرد.
به گفته رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی، توسعه چنین سازوکارهایی می‌تواند به افزایش سهم اقتصاد دانش‌بنیان از تولید ناخالص داخلی کشور نیز کمک کند.
وی همچنین با تأکید بر اینکه یکی از اهداف صندوق، توانمندسازی VCها و CVCها برای توسعه سرمایه‌گذاری است، از آمادگی صندوق برای طراحی ابزارهای جدید، حمایت از ایجاد صندوق‌های پژوهش و فناوری تخصصی با هدف کمک به حل مسائل راهبردی کشور و همچنین مشارکت در تدوین و استانداردسازی فرآیندهای سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی خبر داد.
نوراله‌زاده تأکید کرد که سهم نهادهای سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی در توسعه اکوسیستم نوآوری و گسترش سرمایه‌گذاری حرفه‌ای در کشور باید افزایش پیدا کند.

حرکت از سرمایه‌گذاری طرح‌محور به رویکرد سبدمحور

در ادامه این نشست، دکتر مجتبی زارع مهرجردی، معاون سرمایه‌گذاری صندوق نوآوری و شکوفایی، با تشریح سیاست‌های جدید صندوق در حوزه سرمایه‌گذاری گفت رویکرد صندوق، ورود مستقیم به سرمایه‌گذاری نیست؛ بلکه هدف اصلی، مقیاس‌پذیر کردن سرمایه‌گذاری در کشور و تقویت ظرفیت نهادهای حرفه‌ای فعال در این حوزه است.
وی از طراحی و تدوین «نسل سوم ابزارهای سرمایه‌گذاری» در صندوق نوآوری و شکوفایی خبر داد و اعلام کرد که در چارچوب این رویکرد، صندوق به‌تدریج از سرمایه‌گذاری طرح‌محور فاصله گرفته و به سمت مدل‌های سبدمحور حرکت خواهد کرد.
زارع مهرجردی ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری بذری، صندوق‌های نیکوکاری و صندوق‌های تخصصی در حوزه‌هایی از جمله هوش مصنوعی را از برنامه‌های صندوق عنوان کرد و گفت بخش مهمی از این ابزارها بر سرمایه‌گذاری در مراحل اولیه رشد کسب‌وکارها متمرکز خواهند بود.
تأسیس صندوق‌های VC و PE بورسی، ایفای نقش رکن ضامن برای انتشار اوراق صکوک و اوراق توسعه فناوری و ارائه ضمانت اتکایی در حوزه تأمین مالی جمعی نیز از دیگر زمینه‌هایی بود که معاون سرمایه‌گذاری صندوق نوآوری و شکوفایی به‌عنوان ظرفیت همکاری مشترک میان صندوق و VCها و CVCها مطرح کرد.

سازوکار جدید برای اتصال سرمایه‌گذاران و سرمایه‌پذیران

دکتر علی شبیری، مدیر توسعه اکوسیستم صندوق نوآوری و شکوفایی نیز در این نشست از بازطراحی برنامه‌های صندوق برای اتصال سرمایه‌گذاران و استارت‌آپ‌ها خبر داد.
وی با اشاره به اجرای دو برنامه «پیوند» و «دوشنبه‌های استارت‌آپی» در سال‌های گذشته گفت این دو برنامه که با هدف جذب سرمایه برای استارت‌آپ‌ها برگزار می‌شدند، در قالبی جدید و با سیاست‌هایی تازه با یکدیگر ترکیب خواهند شد.
بر اساس مدل جدید، سرمایه‌گذاران می‌توانند در یک سامانه مشخص، میزان سرمایه قابل تخصیص، سطح بلوغ فناوری موردنظر و حوزه‌های فناوری مورد علاقه خود را اعلام کنند و در مقابل، سرمایه‌پذیران نیز میزان سرمایه موردنیاز و حوزه فعالیت خود را در همان سامانه ثبت خواهند کرد.
این فرآیند می‌تواند زمینه تطبیق هدفمندتر میان سرمایه‌گذاران و کسب‌وکارهای متقاضی سرمایه را فراهم کند.
شبیری همچنین شکل‌گیری یک بانک اطلاعاتی جامع از سرمایه‌گذاران، میزان منابع قابل سرمایه‌گذاری و حوزه‌های مورد توجه آنها را از دیگر نتایج این طرح دانست؛ اطلاعاتی که می‌تواند تصویر دقیق‌تری از ظرفیت سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مختلف فناوری در اختیار سیاست‌گذاران و فعالان زیست‌بوم قرار دهد.

زوار: دامنه اعتبار مالیاتی سرمایه‌گذاری باید متناسب با واقعیت کسب‌وکارهای مقیاس‌پذیر توسعه یابد

در بخش دیگری از این نشست، دبیر انجمن صنفی کارفرمایی صندوق‌ها و نهادهای سرمایه‌گذاری خطرپذیر کشور ضمن قدردانی از برگزاری این نشست، بر ضرورت استمرار چنین جلساتی میان رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی و مدیران عامل CVCها تأکید کرد.
زوار همچنین از نقش صندوق نوآوری و شکوفایی در شکل‌گیری CVCهای بانکی تقدیر کرد و ایجاد این ظرفیت را تغییری مثبت در زیست‌بوم سرمایه‌گذاری کشور دانست که می‌تواند زمینه حضور جدی‌تر بانک‌ها در سرمایه‌گذاری نوآورانه، فین‌تک و فناوری‌های مالی را فراهم کند.
یکی از محورهای اصلی مطرح‌شده از سوی دبیر انجمن، موضوع اعتبار مالیاتی سرمایه‌گذاری و نحوه ارزیابی طرح‌های مشمول این مشوق بود.
وی با اشاره به مشکلات CVCها در استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی عنوان کرد که در برخی فرآیندهای ارزیابی، تمرکز قابل توجهی بر پیچیدگی فناوری و ماهیت تحقیق و توسعه‌ای پروژه‌ها وجود دارد؛ در حالی که به اعتقاد وی، ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در قوانین و آیین‌نامه‌های اجرایی باید امکان حمایت از طرح‌های مقیاس‌پذیر را نیز فراهم کند.
زوار خواستار همراهی صندوق نوآوری و شکوفایی برای ایجاد گفت‌وگویی جدی‌تر با معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری در این زمینه شد تا در ارزیابی طرح‌های سرمایه‌گذاری، علاوه بر پیچیدگی فناورانه و فعالیت‌های تحقیق و توسعه، ظرفیت اقتصادی و مقیاس‌پذیری کسب‌وکارها نیز مورد توجه قرار گیرد.
به گفته وی، این موضوع به‌ویژه برای CVCهای فعال در حوزه فناوری اطلاعات، بانکداری و فین‌تک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در بسیاری از این کسب‌وکارها، مرحله توسعه فناوری تنها بخشی از مسیر رشد است و بخش مهمی از فرآیند مقیاس‌پذیری به توسعه بازار، جذب کاربر و رساندن محصول به تعداد قابل توجهی از مشتریان وابسته است.
وی با اشاره به نمونه‌هایی مانند محصولات BNPL، موتورهای پیشنهاددهنده مبتنی بر هوش مصنوعی، اعتبارسنجی و کردیت‌اسکورینگ توضیح داد که ممکن است محصول از نظر فناوری توسعه یافته باشد، اما تبدیل آن به یک کسب‌وکار در مقیاس میلیونی نیازمند هزینه‌های قابل توجهی در حوزه توسعه بازار و بازاریابی دیجیتال باشد.
از این منظر، دبیر انجمن پیشنهاد کرد در طراحی و اجرای سازوکار اعتبار مالیاتی، برای سرمایه‌گذاری‌هایی که مستقیماً به مقیاس‌پذیری محصولات فناورانه منجر می‌شوند نیز ظرفیت مناسب در نظر گرفته شود.

پیشنهاد انتشار فهرست طرح‌های واجد شرایط اعتبار مالیاتی

یکی دیگر از پیشنهادهای مطرح‌شده در این نشست، ایجاد یک مسیر شفاف‌تر برای شناسایی پروژه‌های واجد شرایط دریافت اعتبار مالیاتی سرمایه‌گذاری بود.
زوار پیشنهاد کرد صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی با همکاری یکدیگر، فهرستی مشخص‌تر و جزئی‌تر از پروژه‌ها یا حوزه‌هایی که قابلیت استفاده از اعتبار مالیاتی دارند در اختیار CVCها قرار دهند.
وی با تشریح فرآیند فعلی گفت در بسیاری از موارد، ابتدا یک کسب‌وکار به CVC مراجعه می‌کند و فرآیند بررسی فنی، مالی و سرمایه‌گذاری آن ممکن است چند ماه زمان ببرد. پس از تأیید اولیه CVC، پرونده برای بررسی برخورداری از اعتبار مالیاتی وارد مرحله دیگری می‌شود و در صورتی که در نهایت طرح واجد شرایط شناخته نشود، ممکن است سرمایه‌گذار نیز از ادامه فرآیند منصرف شود.
به گفته وی، این وضعیت می‌تواند چندین ماه از زمان CVC و تیم سرمایه‌پذیر را بدون دستیابی به نتیجه نهایی صرف کند.
دبیر انجمن پیشنهاد کرد با ایجاد یک فهرست از پیش ارزیابی‌شده از پروژه‌ها یا فرصت‌های سرمایه‌گذاری واجد شرایط اعتبار مالیاتی، CVCها بتوانند با اطمینان و سرعت بیشتری این طرح‌ها را وارد کمیته‌های سرمایه‌گذاری خود کنند.
چنین سازوکاری، به گفته وی، می‌تواند فرآیندی را که اکنون ممکن است چند ماه به طول بینجامد، به شکل محسوسی کوتاه کند و سرعت ورود سرمایه خصوصی به پروژه‌های دانش‌بنیان را افزایش دهد.

اعلام آمادگی انجمن برای استانداردسازی ابزارهای تأمین مالی و همکاری حقوقی

در ادامه این نشست، کمیسیون صندوق‌های پژوهش و فناوری سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی انجمن نیز آمادگی خود را برای مشارکت در بررسی، طراحی و استانداردسازی ابزارهای تأمین مالی مورد استفاده در حوزه سرمایه‌گذاری خطرپذیر اعلام کرد.
بر این اساس، ظرفیت تخصصی مدیران و فعالان CVC می‌تواند در کنار صندوق نوآوری و شکوفایی برای ارزیابی ابزارهای موجود، شناسایی خلأها و تدوین سازوکارهای جدید تأمین مالی مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین پیشنهاد شد کارگروه حقوقی انجمن در بررسی مسائل حقوقی، ساختار قراردادها و چالش‌های حقوقی مرتبط با ابزارهای سرمایه‌گذاری و تأمین مالی با صندوق نوآوری و شکوفایی همکاری مشترک داشته باشد.
این همکاری می‌تواند به استانداردسازی بخشی از قراردادها و فرآیندهای حقوقی سرمایه‌گذاری، کاهش ابهامات قراردادی و تسهیل تعامل میان سرمایه‌گذاران و سرمایه‌پذیران کمک کند.

پیشنهاد برگزاری جلسات فصلی مدیران عامل CVCها با رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری

در پایان این نشست، بر ضرورت تداوم گفت‌وگوی مستقیم میان مدیران عامل CVCها و مدیران ارشد صندوق نوآوری و شکوفایی تأکید شد.
در همین راستا، پیشنهاد برگزاری جلسات فصلی مدیران عامل CVCها با دکتر نوراله‌زاده مطرح شد تا مسائل، چالش‌ها و پیشنهادهای فعالان این حوزه به‌صورت مستمر بررسی و روند اجرای تصمیمات و برنامه‌های مشترک نیز پیگیری شود.
مجموع مباحث این نشست نشان می‌دهد که افزایش مقیاس سرمایه‌گذاری خطرپذیر در کشور، نیازمند حرکت همزمان در چند مسیر است؛ از توسعه ابزارهای مالی و ضمانتی و اهرمی‌سازی منابع گرفته تا اصلاح فرآیندهای اعتبار مالیاتی، استانداردسازی قراردادها، کاهش زمان تصمیم‌گیری و ایجاد زیرساخت‌های شفاف برای اتصال سرمایه‌گذاران به فرصت‌های سرمایه‌گذاری.
تداوم تعامل میان صندوق نوآوری و شکوفایی، معاونت علمی، CVCها و سایر نهادهای سرمایه‌گذاری می‌تواند زمینه را برای حضور گسترده‌تر سرمایه بخش خصوصی در اقتصاد دانش‌بنیان و شکل‌گیری سرمایه‌گذاری‌های بزرگ‌تر و حرفه‌ای‌تر در زیست‌بوم فناوری کشور فراهم کند.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *